Giá trị tài sản đóng vai trò then chốt trong mọi giao dịch dân sự, từ mua bán đến thừa kế và thế chấp. Việc xác định đúng giá trị tài sản giúp các bên tránh tranh chấp và đảm bảo quyền lợi hợp pháp. Theo quy định hiện hành, khái niệm này được làm rõ qua nhiều khía cạnh pháp lý cụ thể. Cùng ACC Cần Thơ tìm hiểu chi tiết để nắm bắt thông tin chính xác.
1. Giá trị tài sản là gì?
Giá trị tài sản có thể hiểu là giá trị bằng tiền của một tài sản được xác định tại một thời điểm nhất định và phục vụ cho một mục đích cụ thể. Bộ luật Dân sự 2015 quy định tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản tại Điều 105, nhưng không đưa ra một định nghĩa chung về thuật ngữ “giá trị tài sản”.
Trong trường hợp cần xác định giá trị thông qua hoạt động thẩm định giá, việc xác định được thực hiện theo Luật Giá 2023. Theo quy định về thẩm định giá, giá trị của tài sản được xác định trên cơ sở các đặc điểm của tài sản, mục đích thẩm định giá, thời điểm thẩm định và các thông tin có liên quan. Vì vậy, cùng một tài sản có thể có giá trị khác nhau tại các thời điểm hoặc phục vụ các mục đích khác nhau.
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị tài sản
Giá trị tài sản chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tùy thuộc vào đặc điểm của từng loại tài sản. Đối với tài sản có hình thái vật chất, các yếu tố như vị trí, diện tích, chất lượng, tình trạng sử dụng, công năng và thời gian sử dụng có thể ảnh hưởng đến giá trị.
Bên cạnh đó, điều kiện thị trường, quan hệ cung cầu, khả năng khai thác và các quyền, lợi ích gắn với tài sản cũng có thể tác động đến giá trị. Khi thực hiện thẩm định giá, doanh nghiệp thẩm định giá phải thu thập, phân tích thông tin liên quan đến tài sản và các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị theo Luật Giá 2023 và tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam.
Đối với giao dịch dân sự thông thường, các bên có thể thỏa thuận về giá tài sản nếu pháp luật không có quy định bắt buộc phải xác định theo phương thức khác.
3. Phương pháp xác định giá trị tài sản theo pháp luật
Việc xác định giá trị tài sản trong hoạt động thẩm định giá phải căn cứ vào mục đích thẩm định, đặc điểm của tài sản và thông tin có thể thu thập được. Luật Giá 2023 quy định hoạt động thẩm định giá được thực hiện theo các cách tiếp cận phù hợp, gồm cách tiếp cận từ thị trường, cách tiếp cận từ chi phí và cách tiếp cận từ thu nhập.
Từ các cách tiếp cận này, thẩm định viên lựa chọn phương pháp thẩm định giá phù hợp theo tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam. Chẳng hạn, cách tiếp cận từ thị trường có thể dựa trên thông tin về các tài sản tương tự được giao dịch trên thị trường; cách tiếp cận từ chi phí xem xét chi phí để tạo ra hoặc thay thế tài sản; cách tiếp cận từ thu nhập dựa trên khả năng tạo ra thu nhập của tài sản.
Do đặc điểm của mỗi tài sản khác nhau nên không phải trường hợp nào cũng áp dụng cùng một phương pháp. Việc lựa chọn phương pháp phải phù hợp với tài sản, mục đích thẩm định và thông tin thực tế.
>> Đọc thêm: Giá trị bao nhiêu là tài sản cố định? Giải đáp
4. Vai trò của giá trị tài sản trong giao dịch dân sự
Giá trị tài sản là cơ sở quan trọng trong nhiều giao dịch và quan hệ dân sự. Khi mua bán hoặc chuyển nhượng tài sản, các bên có thể dựa trên giá trị tài sản và thỏa thuận về mức giá trong hợp đồng. Đối với tài sản dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, giá trị tài sản cũng có thể được sử dụng để xác định phạm vi bảo đảm theo thỏa thuận và quy định pháp luật.
Trong quan hệ thừa kế, việc xác định giá trị tài sản có thể cần thiết khi phân chia di sản bằng hiện vật hoặc xác định phần giá trị mà mỗi người được hưởng. Đối với bồi thường thiệt hại, giá trị tài sản bị thiệt hại có thể là một trong những căn cứ để xác định mức bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Tuy nhiên, không phải mọi giao dịch dân sự đều bắt buộc phải có kết quả thẩm định giá. Chỉ khi pháp luật hoặc giao dịch cụ thể yêu cầu xác định giá trị theo phương thức nhất định thì việc thẩm định giá mới được thực hiện theo Luật Giá 2023 và quy định có liên quan.
5. Câu hỏi thường gặp
Giá trị tài sản có thay đổi theo thời gian không?
Giá trị tài sản có thể thay đổi theo thời gian do biến động của thị trường, tình trạng và khả năng khai thác tài sản, cung cầu cùng các yếu tố kinh tế khác. Vì vậy, giá trị được xác định tại một thời điểm không nhất thiết giữ nguyên trong những thời điểm sau đó. Khi cần xác định lại giá trị, các bên có thể thỏa thuận hoặc thực hiện việc định giá, thẩm định giá theo quy định áp dụng cho từng trường hợp.
Ai có quyền xác định giá trị tài sản?
Không phải mọi trường hợp giá trị tài sản đều phải do doanh nghiệp thẩm định giá xác định. Nếu pháp luật không yêu cầu thẩm định giá, các bên có thể tự thỏa thuận về giá trị hoặc giá của tài sản. Trường hợp thuộc hoạt động thẩm định giá theo Luật Giá 2023, việc thẩm định giá được thực hiện bởi doanh nghiệp thẩm định giá và thẩm định viên về giá đáp ứng điều kiện theo quy định.
Giá trị tài sản được sử dụng trong trường hợp nào?
Giá trị tài sản có thể được sử dụng trong nhiều trường hợp như mua bán, chuyển nhượng, thế chấp, bồi thường thiệt hại, phân chia di sản và thực hiện một số nghĩa vụ tài chính. Tùy từng trường hợp, giá trị có thể được xác định theo thỏa thuận, theo quy định pháp luật hoặc thông qua hoạt động thẩm định giá. Việc xác định đúng giá trị giúp các bên có cơ sở thực hiện quyền, nghĩa vụ và hạn chế tranh chấp.
Giá trị tài sản là yếu tố then chốt giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mọi cá nhân và tổ chức. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ xác định giá trị tài sản chính xác, hãy liên hệ ACC Cần Thơ ngay hôm nay để nhận giải pháp phù hợp nhất.
Để lại một bình luận