Xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh có thể được sử dụng để chứng minh quan hệ cha, mẹ, con trong trường hợp hồ sơ đăng ký hộ tịch chưa có đủ căn cứ xác định quan hệ huyết thống. Cùng ACC Cần Thơ tìm hiểu quy định, chi phí và thủ tục thực hiện để chuẩn bị hồ sơ phù hợp.
1. Trường hợp nào bắt buộc xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh?
Xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh thường được sử dụng để chứng minh quan hệ huyết thống khi đăng ký nhận cha, mẹ, con. Tuy nhiên, pháp luật không bắt buộc mọi trường hợp đăng ký khai sinh hoặc nhận cha, mẹ, con phải xét nghiệm ADN.
Theo Điều 14 Thông tư 04/2020/TT-BTP, chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con có thể là văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. Nếu không có các giấy tờ này, các bên có thể lập văn bản cam đoan về quan hệ cha, mẹ, con và có ít nhất hai người làm chứng.
Cha mẹ chưa đăng ký kết hôn
Cha mẹ chưa đăng ký kết hôn không đồng nghĩa với việc phải xét nghiệm ADN. Nếu người cha muốn nhận con, có thể thực hiện thủ tục đăng ký nhận cha, con kết hợp với đăng ký khai sinh.
Nếu có chứng cứ chứng minh quan hệ cha con thì sử dụng chứng cứ đó. Trường hợp không có chứng cứ phù hợp, có thể lập văn bản cam đoan và có người làm chứng theo quy định.
Riêng trường hợp con do người vợ sinh ra trước khi đăng ký kết hôn, nếu vợ chồng cùng có văn bản thừa nhận là con chung thì có thể ghi thông tin người cha trên Giấy khai sinh mà không phải thực hiện thủ tục đăng ký nhận cha, con.
Không có giấy tờ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con
Nếu không có văn bản xác nhận của cơ quan có thẩm quyền, người yêu cầu không nhất thiết phải xét nghiệm ADN. Pháp luật cho phép sử dụng văn bản cam đoan về quan hệ cha, mẹ, con kèm theo ít nhất hai người làm chứng trong trường hợp đáp ứng điều kiện.
Do đó, không thể hiểu rằng không có kết quả ADN thì không thể làm Giấy khai sinh có tên cha.
Có tranh chấp về quan hệ huyết thống
Thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con tại cơ quan hộ tịch được thực hiện khi việc nhận là tự nguyện và không có tranh chấp.
Nếu có tranh chấp, chẳng hạn có người không thừa nhận quan hệ cha con hoặc có người khác yêu cầu xác định cha cho trẻ, việc giải quyết có thể thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân. Khi đó, kết quả giám định ADN có thể được sử dụng làm chứng cứ để xác định quan hệ huyết thống.
Hồ sơ có yếu tố nước ngoài
Trường hợp đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con có người nước ngoài hoặc công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài, hồ sơ phải tuân thủ quy định về hộ tịch có yếu tố nước ngoài.
Kết quả giám định ADN có thể được sử dụng để chứng minh quan hệ huyết thống nếu được thực hiện bởi cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. Tuy nhiên, hồ sơ có yếu tố nước ngoài cũng không mặc nhiên bắt buộc phải xét nghiệm ADN.
Trường hợp bổ sung thông tin cha vào Giấy khai sinh
Nếu trẻ đã được đăng ký khai sinh nhưng chưa có thông tin về cha, việc bổ sung phụ thuộc vào nguyên nhân và giấy tờ trong từng hồ sơ.
Nếu thuộc trường hợp vợ chồng cùng thừa nhận trẻ là con chung theo quy định thì có thể thực hiện thủ tục bổ sung hộ tịch mà không cần đăng ký nhận cha, con. Với các trường hợp khác, cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ xem xét chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con; kết quả ADN có thể được sử dụng khi cần xác định quan hệ huyết thống.
2. Xét nghiệm ADN có bắt buộc để làm giấy khai sinh không?
Không phải trường hợp đăng ký khai sinh nào cũng phải xét nghiệm ADN. Xét nghiệm ADN thường được sử dụng để chứng minh quan hệ huyết thống khi người cha, người mẹ thực hiện thủ tục nhận con nhưng chưa có tài liệu khác chứng minh mối quan hệ này.
Theo Luật Hộ tịch 2014 và Thông tư 04/2020/TT-BTP, khi đăng ký nhận cha, mẹ, con, người yêu cầu phải cung cấp chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con. Chứng cứ có thể là văn bản xác nhận của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ở Việt Nam hoặc nước ngoài.
Trong trường hợp không có chứng cứ xác nhận quan hệ huyết thống, các bên có thể lập văn bản cam đoan về mối quan hệ cha, mẹ, con và phải có ít nhất hai người làm chứng theo quy định. Do đó, pháp luật không quy định bắt buộc mọi hồ sơ đăng ký khai sinh hoặc nhận cha, mẹ, con đều phải thực hiện xét nghiệm ADN.
Đối với trường hợp đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con, hồ sơ phải có giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế và chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con theo quy định. Cơ quan đăng ký hộ tịch sẽ căn cứ hồ sơ thực tế để giải quyết thủ tục.
Vì vậy, có cần xét nghiệm ADN để làm giấy khai sinh hay không còn phụ thuộc vào trường hợp cụ thể và tài liệu chứng minh quan hệ cha, mẹ, con. Không nên mặc định rằng cứ làm giấy khai sinh có thông tin của người cha là phải xét nghiệm ADN.
3. Thủ tục xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh
Quy trình xét nghiệm ADN không chỉ đảm bảo tính chính xác của thông tin khai sinh mà còn giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền lợi của trẻ. Thủ tục xét nghiệm ADN để làm giấy khai sinh gồm:
Bước 1: Xác định mục đích xét nghiệm
Trước khi lấy mẫu, cần thông báo rõ cho đơn vị giám định rằng kết quả được sử dụng để thực hiện thủ tục hộ tịch. Đây là cơ sở để đơn vị hướng dẫn hình thức lấy mẫu, xác minh nhân thân và lập hồ sơ kết quả phù hợp.
Bước 2: Chuẩn bị giấy tờ nhân thân
Người tham gia xét nghiệm cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh nhân thân theo hướng dẫn của đơn vị thực hiện giám định. Tùy trường hợp, có thể cần giấy tờ của người cha, người mẹ và trẻ em.
Không nên tự ý sử dụng kết quả xét nghiệm ADN dân sự hoặc mẫu tự thu thập nếu chưa xác định kết quả đó có đáp ứng yêu cầu của hồ sơ hộ tịch hay không.
Bước 3: Lấy mẫu và thực hiện giám định
Đơn vị giám định tiến hành lấy mẫu, xác minh người tham gia và phân tích mẫu theo quy trình chuyên môn.
Đối với kết quả được sử dụng làm chứng cứ trong hồ sơ hành chính hoặc giải quyết tranh chấp, cần ưu tiên hình thức giám định có xác minh nhân thân và quy trình kiểm soát mẫu rõ ràng.
Bước 4: Nhận kết quả giám định ADN
Sau khi hoàn tất phân tích, người yêu cầu nhận văn bản kết quả hoặc kết luận theo thỏa thuận với đơn vị thực hiện.
Kết quả này được sử dụng làm chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con nếu đáp ứng yêu cầu của cơ quan đăng ký hộ tịch.
Bước 5: Thực hiện đăng ký khai sinh hoặc nhận cha, mẹ, con
Sau khi có chứng cứ, người yêu cầu chuẩn bị hồ sơ hộ tịch và nộp tại cơ quan có thẩm quyền.
Hiện nay, thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con có thể được thực hiện trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến theo thủ tục hành chính được Bộ Tư pháp công bố.
4. Hồ sơ làm giấy khai sinh có xét nghiệm ADN
Hồ sơ đăng ký khai sinh kết hợp đăng ký nhận cha, mẹ, con về cơ bản gồm:
- Tờ khai đăng ký khai sinh
- Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con
- Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế Giấy chứng sinh theo quy định
- Chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con, trong đó có thể là văn bản xác nhận của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền
- Giấy tờ cần thiết khác theo yêu cầu của thủ tục và trường hợp cụ thể
Trường hợp sử dụng kết quả xét nghiệm ADN để chứng minh quan hệ cha, mẹ, con, nên kiểm tra trước với cơ quan đăng ký hộ tịch về loại văn bản cần cung cấp để tránh phải bổ sung hồ sơ.
5. Nộp hồ sơ xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh ở đâu?
Cần phân biệt nơi xét nghiệm ADN và cơ quan giải quyết thủ tục hộ tịch.
Xét nghiệm ADN được thực hiện tại cơ sở có chức năng, thẩm quyền phù hợp với loại xét nghiệm mà người yêu cầu cần sử dụng.
Sau khi có kết quả, hồ sơ đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con được nộp cho cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền. Theo thủ tục hiện hành, việc đăng ký khai sinh kết hợp nhận cha, mẹ, con được thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã theo thẩm quyền.
Người yêu cầu nên xác định trước cơ quan tiếp nhận hồ sơ và yêu cầu đối với chứng cứ quan hệ cha, mẹ, con để lựa chọn hình thức xét nghiệm phù hợp.
>>> Xem thêm bài viết về Dịch vụ làm giấy khai sinh tại Cần Thơ để có thêm thông tin nhé.
6. Thời hạn và lệ phí xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh
Thời gian trả kết quả ADN do cơ sở xét nghiệm quy định, phụ thuộc vào loại xét nghiệm, số lượng mẫu và thời gian trả kết quả đã đăng ký.
Thời gian xét nghiệm ADN được tính riêng với thời hạn giải quyết thủ tục hộ tịch. Đối với thủ tục đăng ký khai sinh kết hợp đăng ký nhận cha, mẹ, con, thời hạn giải quyết hiện được công bố là 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; nếu cần xác minh thì thời hạn không quá 08 ngày làm việc.
Pháp luật hộ tịch không ấn định một mức giá chung cho dịch vụ xét nghiệm ADN. Chi phí phụ thuộc vào cơ sở thực hiện, số người tham gia, loại mẫu và thời gian trả kết quả.
Ngoài chi phí xét nghiệm, người yêu cầu có thể phải nộp lệ phí đăng ký nhận cha, mẹ, con và phí cấp bản sao giấy tờ hộ tịch nếu có yêu cầu. Mức thu cụ thể thực hiện theo quy định của địa phương.
>> Xem thêm về Thủ tục làm giấy khai sinh online để có thêm thông tin nhé.
7. Một số lưu ý khi dùng kết quả ADN để làm giấy khai sinh
Kết quả ADN có thể được sử dụng làm căn cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con nhưng người yêu cầu cần lưu ý:
- Không phải mọi trường hợp đăng ký khai sinh đều cần xét nghiệm ADN
- Nên thông báo mục đích sử dụng kết quả ngay khi đăng ký xét nghiệm
- Kiểm tra chính xác họ tên, ngày sinh và thông tin của những người tham gia xét nghiệm
- Nên xác nhận trước với cơ quan đăng ký hộ tịch về loại chứng cứ cần nộp
- Không tự ý thay thế hồ sơ hộ tịch bằng kết quả xét nghiệm ADN nếu chưa xác định thủ tục phù hợp
- Trường hợp có tranh chấp về quan hệ cha, mẹ, con cần xác định hướng giải quyết theo quy định pháp luật
- Không sử dụng kết quả hoặc giấy tờ có thông tin không đúng sự thật để đăng ký hộ tịch
Đặc biệt, xét nghiệm ADN và đăng ký nhận cha, mẹ, con là hai việc khác nhau. Kết quả ADN chỉ là căn cứ chứng minh quan hệ; để thông tin cha, mẹ được ghi nhận trong giấy khai sinh, người yêu cầu vẫn phải thực hiện thủ tục hộ tịch theo quy định.
8. Dịch vụ hỗ trợ làm giấy khai sinh có xét nghiệm ADN tại ACC Cần Thơ
Nếu gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hồ sơ, lựa chọn đơn vị xét nghiệm ADN hoặc thực hiện thủ tục nhận cha, con và đăng ký khai sinh, ACC Cần Thơ có thể hỗ trợ:
- Tư vấn quy định pháp luật và xác định hồ sơ, giấy tờ cần chuẩn bị theo từng trường hợp
- Hướng dẫn lựa chọn hình thức xét nghiệm ADN phù hợp với mục đích sử dụng kết quả trong hồ sơ hộ tịch
- Hỗ trợ chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ nhận cha, con, đăng ký khai sinh theo quy định
- Đồng hành trong quá trình thực hiện thủ tục tại cơ quan đăng ký hộ tịch, giúp hạn chế thiếu sót và phải bổ sung hồ sơ
- Bảo mật thông tin và hồ sơ của khách hàng trong quá trình tư vấn, hỗ trợ
>>> Nếu bạn cần thêm thông tin chi tiết về dịch vụ xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh hoặc có bất kỳ câu hỏi nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại hoặc gửi email để được tư vấn nhé.
9. Câu hỏi thường gặp về xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh
Làm giấy khai sinh có bắt buộc xét nghiệm ADN không?
Không. Xét nghiệm ADN không bắt buộc trong mọi trường hợp. Khi đăng ký nhận cha, mẹ, con, người yêu cầu cần có chứng cứ chứng minh quan hệ theo quy định.
Không xét nghiệm ADN có đăng ký nhận cha, con được không?
Có thể. Trường hợp không có văn bản xác nhận của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, pháp luật có quy định về việc sử dụng chứng cứ khác kết hợp văn bản cam đoan và người làm chứng trong trường hợp phù hợp.
Kết quả xét nghiệm ADN có được dùng để làm giấy khai sinh không?
Có thể được sử dụng làm chứng cứ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con nếu đáp ứng yêu cầu của pháp luật và phù hợp với hồ sơ đăng ký hộ tịch.
Cha mẹ chưa đăng ký kết hôn có cần xét nghiệm ADN để khai sinh cho con không?
Không mặc nhiên. Việc chưa đăng ký kết hôn không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải xét nghiệm ADN. Trường hợp người cha muốn nhận con có thể thực hiện kết hợp thủ tục nhận cha, con và đăng ký khai sinh nếu đáp ứng điều kiện, hồ sơ theo quy định.
Có thể làm xét nghiệm ADN trước rồi mới đăng ký khai sinh không?
Có. Người yêu cầu có thể chuẩn bị chứng cứ về quan hệ cha, mẹ, con trước, sau đó sử dụng chứng cứ phù hợp trong hồ sơ đăng ký hộ tịch. Tuy nhiên, nên xác nhận trước yêu cầu của cơ quan đăng ký hộ tịch để tránh thực hiện xét nghiệm không phù hợp với mục đích sử dụng.
Xét nghiệm ADN làm giấy khai sinh có thể là căn cứ giúp chứng minh quan hệ cha, mẹ, con trong một số trường hợp thực hiện thủ tục hộ tịch. Nếu cần tư vấn về hồ sơ, thủ tục và cách sử dụng kết quả ADN, ACC Cần Thơ sẵn sàng hỗ trợ, giúp bạn chuẩn bị hồ sơ phù hợp và thực hiện thủ tục đúng quy định.
Để lại một bình luận