Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là gì?

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi cố ý dùng thủ đoạn gian dối làm cho chủ tài sản tin tưởng trao tài sản nhằm mục đích chiếm đoạt trái pháp luật. Việc nhận diện đúng bản chất của hành vi vi phạm này giúp cá nhân và doanh nghiệp chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong các giao dịch. Hãy cùng tìm hiểu những thông tin pháp lý chi tiết và chính xác nhất dưới đây cùng ACC Cần Thơ.

1. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và các dấu hiệu pháp lý cấu thành

Để xác định một hành vi vi phạm có cấu thành tội danh hình sự hay không, cơ quan chức năng dựa vào các yếu tố đặc trưng về khách thể, chủ thể, mặt khách quan và mặt chủ quan của tội phạm.  

• Thủ đoạn gian dối tinh vi: Người thực hiện hành vi cố ý đưa ra các thông tin sai sự thật, giấy tờ giả hoặc tạo dựng hoàn cảnh không có thực khiến nạn nhân tin là thật.
• Tự nguyện giao nộp tài sản: Do bị lừa dối và tin tưởng vào thông tin sai lệch, chủ tài sản hoặc người quản lý tài sản đã tự tay giao tài sản cho kẻ phạm tội.
• Mục đích chiếm đoạt tài sản: Ý định chiếm đoạt tài sản của người vi phạm phải có từ trước khi thực hiện hành vi gian dối chứ không phải phát sinh sau khi đã nhận tài sản.
• Năng lực trách nhiệm hình sự: Người thực hiện hành vi vi phạm phải đạt độ tuổi luật định và có đủ khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của mình theo Bộ luật Hình sự.

2. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và khung hình phạt theo luật hiện hành

Căn cứ vào Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017, hình phạt đối với hành vi này được phân chia thành nhiều khung khác nhau tùy thuộc vào giá trị tài sản và tính chất nguy hiểm.  

• Khung hình phạt cơ bản: Người vi phạm có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu tài sản có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên.
• Khung hình phạt nghiêm trọng: Mức án phạt tù từ 02 năm đến 07 năm áp dụng cho các trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp hoặc tái phạm nguy hiểm.
• Khung hình phạt rất nghiêm trọng: Tội phạm bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm khi chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
• Khung hình phạt đặc biệt nghiêm trọng: Mức án cao nhất từ 12 năm đến 20 năm tù hoặc tù chung thân được áp dụng khi tài sản bị chiếm đoạt trị giá từ 500 triệu đồng trở lên.

>>> Xem thêm tại đây: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếng Anh là gì?

3. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản cùng các thủ đoạn vi phạm phổ biến

Trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và giao thương kinh tế, các đối tượng vi phạm đã liên tục thay đổi phương thức hoạt động với nhiều chiêu trò tinh vi hơn.  

• Lừa đảo qua không gian mạng: Kẻ gian sử dụng các trang web giả mạo ngân hàng, giả danh cơ quan công an hoặc tuyển cộng tác viên thanh toán đơn hàng online để chiếm đoạt tiền.
• Làm giả giấy tờ và hồ sơ: Các đối tượng cố ý làm giả giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe hoặc hợp đồng kinh tế để thế chấp, mua bán tài sản không thuộc quyền sở hữu.
• Dụ dỗ đầu tư tài chính: Hành vi huy động vốn với lãi suất vô lý thông qua các sàn giao dịch ảo, tiền điện tử hoặc mô hình đa cấp biến tướng để gom tiền rồi bỏ trốn.
• Giả danh người thân gặp sự cố: Kẻ phạm tội gọi điện thoại thông báo người thân đang cấp cứu hoặc bị bắt giữ để thúc ép nạn nhân chuyển tiền gấp trong trạng thái hoảng loạn.

4. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và quy trình tố giác thu hồi tài sản

Khi vô tình trở thành nạn nhân của hành vi gian dối, bạn cần giữ bình tĩnh và khẩn trương thực hiện các bước pháp lý cần thiết để bảo vệ tối đa quyền lợi của mình.  

• Thu thập hồ sơ chứng cứ: Nạn nhân cần sao lưu và tập hợp toàn bộ tin nhắn, file ghi âm, lịch sử chuyển khoản, hợp đồng cùng các tài liệu liên quan để chứng minh hành vi phạm tội.
• Soạn thảo đơn tố giác tội phạm: Đơn trình báo cần thể hiện đầy đủ, rõ ràng diễn biến sự việc, thông tin đối tượng vi phạm và kê khai chi tiết các khoản thiệt hại về tài sản.
• Nộp đơn tại cơ quan có thẩm quyền: Người bị hại gửi trực tiếp hoặc chuyển phát đơn tố giác đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện hoặc cấp tỉnh để yêu cầu xử lý.
• Nhờ sự hỗ trợ từ luật sư: Việc tham vấn các chuyên gia pháp lý sẽ giúp bạn xây dựng phương án tố tụng tối ưu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp tại các cơ quan tiến hành tố tụng.

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, gây tổn hại nặng nề về tài chính và tinh thần cho người bị hại. Nhận thức rõ các quy định pháp luật cùng cách phòng ngừa sẽ giúp bạn cẩn trọng hơn trong mọi giao dịch tài chính hàng ngày. Nếu bạn cần được tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục pháp lý bảo vệ quyền lợi, hãy liên hệ ACC Cần Thơ