di chúc có hiệu lực khi nào là vấn đề được nhiều người quan tâm khi lập di chúc để định đoạt tài sản sau khi qua đời. Việc nắm rõ thời điểm di chúc phát sinh hiệu lực giúp tránh tranh chấp và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của những người thừa kế. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định liên quan theo Bộ luật Dân sự 2015. Cùng ACC Cần Thơ tìm hiểu ngay.
1. Di chúc có hiệu lực khi nào? Giải đáp
Di chúc có hiệu lực khi nào được quy định rõ tại Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, di chúc phát sinh hiệu lực kể từ thời điểm người lập di chúc chết. Thời điểm này được xác định là thời điểm mở thừa kế. Di chúc chỉ có giá trị pháp lý khi người để lại di sản đã mất, còn khi người lập di chúc còn sống thì di chúc chưa thể thực hiện được.
Quy định này nhằm đảm bảo quyền tự do định đoạt tài sản của cá nhân trong suốt cuộc đời và chỉ ràng buộc sau khi họ qua đời. Nếu di chúc được lập đúng hình thức và nội dung theo luật, nó sẽ được thực hiện ngay sau khi có giấy chứng tử của người để lại di sản. Ngược lại, nếu di chúc không đáp ứng điều kiện hợp pháp thì dù người lập di chúc đã mất, di chúc vẫn không có hiệu lực.
2. Điều kiện để di chúc có hiệu lực
Để di chúc có hiệu lực khi nào được xác định chính xác, di chúc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về chủ thể, nội dung và hình thức theo Bộ luật Dân sự 2015. Về chủ thể, người lập di chúc phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, tức là người thành niên và không bị mất năng lực hành vi dân sự. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
Về nội dung, di chúc phải thể hiện rõ ý chí tự nguyện của người lập, không được trái pháp luật hoặc đạo đức xã hội. Di chúc không được tước quyền thừa kế của những người được hưởng di sản không phụ thuộc vào nội dung di chúc như con chưa thành niên, cha mẹ, vợ hoặc chồng. Về hình thức, di chúc có thể lập bằng văn bản hoặc di chúc miệng, nhưng di chúc miệng chỉ có hiệu lực trong thời hạn ba tháng kể từ thời điểm người lập di chúc chết nếu không thể lập di chúc bằng văn bản.
3. Các trường hợp di chúc không có hiệu lực
Di chúc có hiệu lực khi nào còn phụ thuộc vào việc di chúc có bị vô hiệu hay không. Di chúc bị coi là không có hiệu lực nếu người lập di chúc không còn minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc. Trường hợp di chúc được lập do bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng bức cũng không có giá trị pháp lý.
Ngoài ra, di chúc không có hiệu lực nếu nội dung di chúc trái với quy định của pháp luật hoặc xâm phạm đến quyền lợi hợp pháp của người khác. Di chúc miệng không được người lập di chúc xác nhận bằng văn bản trong thời hạn năm ngày kể từ ngày lập cũng sẽ mất hiệu lực. Khi di chúc bị vô hiệu toàn bộ hoặc một phần, phần di sản tương ứng sẽ được chia theo pháp luật.
>> Đọc thêm: Di chúc có hiệu lực trong bao lâu?
4. Cách xác định thời điểm di chúc có hiệu lực trong thực tế
Trong thực tế, để xác định di chúc có hiệu lực khi nào, gia đình cần căn cứ vào giấy chứng tử của người để lại di sản. Thời điểm ghi trên giấy chứng tử là mốc để tính hiệu lực của di chúc. Những người thừa kế cần họp để công bố di chúc và thực hiện phân chia di sản theo nội dung di chúc nếu di chúc hợp pháp.
Nếu có tranh chấp về hiệu lực của di chúc, các bên có thể yêu cầu Tòa án giải quyết. Tòa án sẽ xem xét các điều kiện về năng lực, hình thức và nội dung di chúc theo Bộ luật Dân sự 2015 để ra phán quyết. Việc thu thập chứng cứ như nhân chứng, giấy tờ liên quan là cần thiết để chứng minh di chúc có hiệu lực hay không.
5. Câu hỏi thường gặp
Di chúc có hiệu lực từ khi nào nếu người lập di chúc chết đột ngột?
Di chúc vẫn có hiệu lực kể từ thời điểm người lập di chúc chết theo giấy chứng tử, miễn là di chúc được lập đúng quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Trường hợp di chúc miệng thì chỉ có hiệu lực trong vòng ba tháng sau khi người lập di chúc mất nếu không chuyển sang văn bản.
Di chúc có hiệu lực khi nào nếu có nhiều bản di chúc khác nhau?
Khi có nhiều bản di chúc, bản di chúc sau cùng được lập hợp pháp sẽ có hiệu lực. Các bản di chúc trước đó sẽ bị thay thế toàn bộ hoặc từng phần tùy theo nội dung mới. Người thừa kế cần kiểm tra thời điểm lập từng bản để xác định bản nào có giá trị.
Di chúc có hiệu lực khi nào nếu người thừa kế từ chối nhận di sản?
Di chúc vẫn có hiệu lực đối với phần di sản của người thừa kế từ chối. Phần di sản này sẽ được chia cho những người thừa kế khác theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 hoặc theo nội dung di chúc nếu có dự phòng. Việc từ chối phải được thực hiện bằng văn bản và gửi đến người quản lý di sản.
di chúc có hiệu lực khi nào là câu hỏi cần được giải đáp kỹ lưỡng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc lập hoặc thực hiện di chúc, hãy liên hệ ACC Cần Thơ để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ kịp thời.
Để lại một bình luận