Cách xoá án tích trên VNeID là vấn đề nhiều người từng bị kết án quan tâm, bởi án tích ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội việc làm, kinh doanh và tái hòa nhập cộng đồng. Việc nắm rõ quy định pháp luật và thực hiện đúng thủ tục giúp công dân sớm được công nhận không còn án tích, khôi phục đầy đủ quyền công dân theo quy định. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình liên quan, điều kiện pháp lý và cách thực hiện trên ứng dụng VNeID cùng ACC Cần Thơ.
1. Quy định pháp luật về xóa án tích hiện hành
Án tích là hậu quả pháp lý của bản án hình sự đã có hiệu lực, ghi nhận việc người bị kết án đã phạm tội và chấp hành hình phạt. Theo Điều 69 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người được xóa án tích được coi như chưa từng bị kết án và khôi phục đầy đủ các quyền công dân. Quy định này thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước, tạo điều kiện để người đã chấp hành xong hình phạt tái hòa nhập xã hội.
Pháp luật hiện hành quy định hai hình thức xóa án tích chính tại các Điều 70, 71 và 72 Bộ luật Hình sự 2015. Đương nhiên xóa án tích áp dụng đối với người bị kết án không thuộc các tội xâm phạm an ninh quốc gia (Chương XIII) và các tội phá hoại hòa bình, chống loài người, tội phạm chiến tranh (Chương XXVI). Điều kiện gồm đã chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, hoàn thành hình phạt bổ sung cùng các quyết định khác của bản án, đồng thời không phạm tội mới trong thời hạn luật định.
Thời hạn này được tính từ ngày chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo: 01 năm đối với hình phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc tù treo; 02 năm đối với tù đến 05 năm; 03 năm đối với tù từ trên 05 năm đến 15 năm; và 05 năm đối với tù trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình đã được giảm án. Trường hợp hình phạt bổ sung còn hiệu lực dài hơn thì thời hạn xóa án tích kết thúc khi chấp hành xong hình phạt bổ sung đó.
Xóa án tích theo quyết định của Tòa án áp dụng cho các tội thuộc Chương XIII và Chương XXVI, hoặc trường hợp đặc biệt theo Điều 72 khi người bị kết án đã chấp hành được ít nhất một phần ba thời hạn quy định và có nhiều tiến bộ. Thủ tục này được quy định tại Điều 369 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung). Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp (từ ngày 01/3/2025 thuộc thẩm quyền của cơ quan Công an) có trách nhiệm cập nhật thông tin án tích và cấp Phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích khi đủ điều kiện đương nhiên xóa án tích.
2. Ý nghĩa của việc xóa án tích và vai trò của Phiếu lý lịch tư pháp
Xóa án tích không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn mở ra cơ hội thực tế cho người đã từng bị kết án. Sau khi được xóa, họ có thể tham gia ứng cử, đăng ký kinh doanh, làm việc trong cơ quan nhà nước hoặc các tổ chức khác mà trước đây bị hạn chế do còn án tích. Phiếu lý lịch tư pháp (số 1 hoặc số 2) là giấy tờ chính thức chứng minh tình trạng án tích của cá nhân. Đối với trường hợp đương nhiên xóa án tích, việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp xác nhận “không có án tích” chính là cách để công nhận và chứng minh việc xóa án tích đã hoàn tất.
Từ năm 2024–2025, ứng dụng VNeID đã được tích hợp chức năng hỗ trợ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp phục vụ xóa án tích trên toàn quốc. Người dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có thể thực hiện thủ tục trực tuyến, hạn chế phải đến trực tiếp cơ quan nhà nước.
Theo Luật Lý lịch tư pháp (được sửa đổi, bổ sung năm 2025, hiệu lực từ 01/7/2026), thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp được rút ngắn còn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận yêu cầu hợp lệ; trường hợp cần xác minh thêm có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày. Phiếu điện tử cấp qua VNeID có giá trị pháp lý tương đương bản giấy và thông tin lý lịch tư pháp được cập nhật hiển thị trên ứng dụng.
3. Hướng dẫn cách xóa án tích trên VNeID
Để thực hiện thủ tục liên quan đến xác nhận xóa án tích thông qua việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp trên VNeID, người dân cần chuẩn bị tài khoản định danh điện tử mức 2 và đảm bảo đã đáp ứng điều kiện đương nhiên xóa án tích theo Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015. Quy trình thực hiện như sau.
Bước 1: Mở ứng dụng VNeID trên điện thoại di động và đăng nhập bằng số định danh cá nhân cùng mật khẩu hoặc phương thức xác thực sinh trắc học. Đảm bảo ứng dụng đã được cập nhật phiên bản mới nhất để truy cập đầy đủ các dịch vụ công.
Bước 2: Tại giao diện chính, chọn mục liên quan đến thủ tục hành chính hoặc dịch vụ cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Hệ thống sẽ hướng dẫn người dùng chuyển đến chức năng yêu cầu cấp phiếu.
Bước 3: Chọn đối tượng cấp phiếu là bản thân. Kê khai đầy đủ thông tin cá nhân bao gồm họ tên, ngày sinh, nơi cư trú, thông tin vợ/chồng (nếu có), email liên hệ và các thông tin khác theo yêu cầu của hệ thống. Cần kiểm tra kỹ để tránh sai sót dẫn đến hồ sơ bị trả lại.
Bước 4: Lựa chọn loại phiếu cần cấp (Phiếu lý lịch tư pháp số 1 hoặc số 2). Đối với yêu cầu phục vụ xóa án tích, người dùng nhập rõ mục đích là “Xóa án tích” và cung cấp thông tin liên quan đến án tích trước đây nếu hệ thống yêu cầu. Đồng thời chọn có hoặc không yêu cầu xác nhận về nội dung cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã theo quyết định phá sản (nếu áp dụng).
Bước 5: Chọn hình thức nhận kết quả. Người dùng có thể nhận phiếu điện tử qua ứng dụng VNeID hoặc yêu cầu bản giấy, đồng thời chọn phương thức nhận (trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích) và số lượng bản cần thiết. Sau khi hoàn tất kê khai, thực hiện thanh toán phí theo quy định hiện hành.
Bước 6: Xác nhận và gửi hồ sơ. Hệ thống sẽ tiếp nhận yêu cầu và thông báo mã hồ sơ để theo dõi tiến độ. Người dùng có thể kiểm tra trạng thái xử lý ngay trên ứng dụng VNeID hoặc qua Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Khi đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ cấp Phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích trong thời hạn quy định.
Lưu ý rằng VNeID hỗ trợ chủ yếu việc yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để xác nhận tình trạng đã được xóa án tích trong trường hợp đương nhiên. Đối với trường hợp phải xin quyết định của Tòa án theo Điều 71 và Điều 72 Bộ luật Hình sự 2015, người bị kết án vẫn cần nộp đơn kèm nhận xét của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi làm việc, học tập đến Tòa án đã xét xử sơ thẩm. Tòa án chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát cùng cấp trong 03 ngày, Viện kiểm sát có ý kiến trong 05 ngày, và Chánh án Tòa án ra quyết định xóa án tích hoặc bác đơn trong 05 ngày tiếp theo nếu đủ điều kiện.
4. Hồ sơ và lưu ý khi thực hiện thủ tục xóa án tích
Đối với trường hợp đương nhiên xóa án tích, hồ sơ chủ yếu là tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp theo mẫu quy định, kèm theo các giấy tờ chứng minh đã chấp hành xong hình phạt nếu cơ quan yêu cầu xác minh. Đối với trường hợp xóa án tích theo quyết định Tòa án, hồ sơ bao gồm đơn xin xóa án tích, bản sao bản án, giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt, giấy xác nhận của cơ quan thi hành án dân sự về việc hoàn thành nghĩa vụ bồi thường, án phí, tiền phạt (nếu có), và giấy chứng nhận không phạm tội mới do Công an cấp huyện nơi thường trú cấp.
Người dân cần lưu ý thời điểm tính thời hạn xóa án tích phải chính xác, đồng thời đảm bảo không phát sinh hành vi phạm tội mới trong suốt thời gian có án tích. Nếu bị Tòa án bác đơn lần đầu, sau 01 năm mới được nộp lại; từ lần thứ hai trở đi thì sau 02 năm. Việc cập nhật thông tin trên hệ thống lý lịch tư pháp do cơ quan Công an thực hiện, nên Phiếu lý lịch tư pháp cấp qua VNeID phản ánh chính xác tình trạng mới nhất.
5. Câu hỏi thường gặp
Tôi đã chấp hành xong án tù 03 năm trước và không phạm tội mới, liệu án tích đã được xóa tự động chưa?
Theo Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015, nếu thuộc trường hợp đương nhiên xóa án tích và đã đủ thời hạn (ví dụ 02 năm đối với tù đến 05 năm), án tích được coi là đã xóa khi cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu cập nhật. Tuy nhiên, để có bằng chứng chính thức, bạn cần yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp xác nhận không có án tích. Việc này có thể thực hiện trực tuyến qua VNeID với tài khoản mức 2, thời hạn giải quyết khoảng 05 ngày làm việc theo quy định mới từ 01/7/2026.
Có thể xóa án tích trực tiếp trên VNeID mà không cần cấp Phiếu lý lịch tư pháp không?
Hiện nay VNeID hỗ trợ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp phục vụ xác nhận xóa án tích chứ không có chức năng “xóa án tích” trực tiếp. Đối với trường hợp đương nhiên, việc cấp phiếu xác nhận không có án tích chính là kết quả của quá trình cập nhật dữ liệu. Trường hợp phải xin quyết định Tòa án thì vẫn thực hiện theo thủ tục tại Tòa án đã xét xử sơ thẩm theo Điều 369 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Lệ phí cấp Phiếu lý lịch tư pháp qua VNeID là bao nhiêu và thanh toán như thế nào?
Mức phí thực hiện theo quy định của Bộ Tài chính về phí cung cấp thông tin lý lịch tư pháp. Khi kê khai trên VNeID, hệ thống sẽ hiển thị số tiền cần thanh toán và hỗ trợ thanh toán trực tuyến qua các cổng thanh toán được liên kết. Người dùng nên kiểm tra kỹ thông tin trước khi xác nhận để tránh sai sót.
Cách xoá án tích trên VNeID giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại nhờ thực hiện trực tuyến, đồng thời đảm bảo đúng quy định của Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản liên quan về lý lịch tư pháp. Để được tư vấn cụ thể theo từng trường hợp, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ hoặc hướng dẫn chi tiết quy trình, quý bạn đọc có thể liên hệ ACC Cần Thơ để được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp.
Để lại một bình luận