Mức đóng bảo hiểm xã hội doanh nghiệp đóng là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc cho người lao động. Việc nắm rõ quy định về mức đóng giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tối ưu hóa chi phí và đảm bảo quyền lợi cho nhân viên. Cùng ACC Cần Thơ tìm hiểu ngay sau đây!
1. Bảo hiểm xã hội doanh nghiệp là gì?
Bảo hiểm xã hội doanh nghiệp là một chính sách bắt buộc nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động trong các trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí và tử tuất. Dưới đây là phân tích chi tiết về khái niệm, đối tượng tham gia và ý nghĩa của BHXH doanh nghiệp.
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một hình thức bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, được quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, có hiệu lực từ ngày 1/1/2016, và được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 52/2024/QH15 (hiệu lực từ ngày 1/7/2024). Đối với doanh nghiệp, BHXH bắt buộc áp dụng cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng xác định thời hạn từ 1 tháng trở lên, theo Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13. Doanh nghiệp có trách nhiệm đóng một phần BHXH, trong khi người lao động đóng phần còn lại, đảm bảo quyền lợi lâu dài cho cả hai bên.
BHXH doanh nghiệp bao gồm các chế độ như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất. Theo Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, các chế độ này giúp người lao động có nguồn tài chính ổn định trong các tình huống rủi ro, đồng thời giúp doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc bền vững. Doanh nghiệp tham gia BHXH đầy đủ còn thể hiện sự tuân thủ pháp luật, góp phần nâng cao uy tín và thu hút nhân sự chất lượng.
Mức đóng BHXH được tính dựa trên tiền lương tháng làm căn cứ đóng, được quy định cụ thể tại Nghị định 58/2020/NĐ-CP và Nghị định 38/2019/NĐ-CP. Tỷ lệ đóng được chia giữa người sử dụng lao động và người lao động, với các mức cụ thể sẽ được phân tích chi tiết ở phần sau. Việc đóng BHXH đúng và đủ không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn giúp doanh nghiệp tránh các hình phạt hành chính theo Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13.
2. Mức đóng bảo hiểm xã hội doanh nghiệp đóng bao nhiêu?
Việc xác định bảo hiểm xã hội doanh nghiệp đóng bao nhiêu là yếu tố quan trọng để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tính toán chi phí lao động. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức đóng được quy định cụ thể dựa trên quỹ lương và các quỹ bảo hiểm khác nhau. Dưới đây là chi tiết về tỷ lệ và mức đóng.
Tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc là 32% tiền lương tháng, trong đó doanh nghiệp đóng 21,5% và người lao động đóng 10,5%, theo Điều 32, 33, và 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Cụ thể, doanh nghiệp đóng 14% cho quỹ hưu trí và tử tuất, 3% cho quỹ ốm đau và thai sản, 0,5% cho quỹ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, 3% cho BHYT, và 1% cho BHTN. Tỷ lệ này áp dụng thống nhất cho hầu hết các doanh nghiệp.
Mức lương làm căn cứ đóng BHXH bao gồm lương tháng, phụ cấp lương, và các khoản bổ sung trả thường xuyên, theo khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Mức lương tối thiểu không thấp hơn mức tham chiếu (2,34 triệu đồng/tháng), và tối đa không quá 20 lần mức tham chiếu (46,8 triệu đồng/tháng). Doanh nghiệp phải kê khai chính xác quỹ lương để đảm bảo mức đóng phù hợp.
Đối với các ngành nghề đặc thù như nông nghiệp, ngư nghiệp, hoặc hộ kinh doanh, doanh nghiệp có thể đóng BHXH theo chu kỳ 3 hoặc 6 tháng, theo khoản 1 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Tuy nhiên, số tiền đóng vẫn dựa trên tỷ lệ 21,5% quỹ lương, đảm bảo quyền lợi của người lao động không bị gián đoạn dù đóng theo chu kỳ khác.
Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam theo hợp đồng từ 12 tháng trở lên phải tham gia BHXH với tỷ lệ đóng từ doanh nghiệp là 20,5% (không bao gồm BHTN), theo khoản 2 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi của lao động nước ngoài và đảm bảo sự công bằng trong môi trường làm việc.
>>> Xem thêm bài viết Thủ tục tham gia BHXH lần đầu cho doanh nghiệp tại đây
3. Đối tượng áp dụng mức đóng bảo hiểm xã hội từ 1/7/2025
Từ 1/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 mở rộng phạm vi đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, yêu cầu doanh nghiệp đóng BHXH cho nhiều nhóm lao động hơn. Việc xác định đúng đối tượng giúp doanh nghiệp tính toán chính xác mức đóng và tuân thủ pháp luật. Dưới đây là các nhóm đối tượng áp dụng.
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, theo khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Doanh nghiệp phải đóng 21,5% quỹ lương cho nhóm này, bao gồm cả nhân viên chính thức và nhân viên thử việc có hợp đồng từ 1 tháng trở lên, đảm bảo quyền lợi đầy đủ.
Từ 1/7/2025, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh cũng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, theo điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Họ phải đóng 25% tiền lương (3% quỹ ốm đau và thai sản, 22% quỹ hưu trí và tử tuất), với mức lương tự chọn nhưng không thấp hơn mức tham chiếu. Doanh nghiệp cần hỗ trợ đăng ký cho nhóm này.
Người lao động không trọn thời gian (bán thời gian) với tiền lương bằng hoặc cao hơn mức tham chiếu cũng phải tham gia BHXH, theo khoản 3 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Doanh nghiệp đóng 21,5% quỹ lương cho nhóm này, tương tự như lao động toàn thời gian, đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội cho các hình thức lao động linh hoạt.
Các chức danh quản lý như thành viên hội đồng quản trị, tổng giám đốc, hoặc kiểm soát viên của hợp tác xã không hưởng lương cũng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ 1/7/2025, theo khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Doanh nghiệp cần phối hợp để xác định mức lương làm căn cứ đóng, đảm bảo tuân thủ quy định.
4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức đóng bảo hiểm xã hội doanh nghiệp
Mức đóng BHXH của doanh nghiệp không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ quy định pháp luật đến đặc thù của từng doanh nghiệp. Dưới đây là các yếu tố chính ảnh hưởng đến mức đóng BHXH.
Mức lương làm căn cứ đóng BHXH là yếu tố quan trọng nhất. Theo Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bao gồm tiền lương, phụ cấp và các khoản bổ sung khác ghi trong hợp đồng lao động. Tuy nhiên, mức lương này không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng (theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP) và không vượt quá 20 lần mức lương cơ sở (36.000.000 đồng, theo Nghị định 73/2023/NĐ-CP). Doanh nghiệp cần xây dựng bảng lương phù hợp để tối ưu hóa chi phí mà vẫn đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Ngành nghề và điều kiện làm việc cũng ảnh hưởng đến mức đóng. Theo Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, người lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại hoặc nguy hiểm có thể được tính thêm phụ cấp đặc thù vào tiền lương đóng BHXH. Điều này làm tăng mức đóng của doanh nghiệp, nhưng đảm bảo quyền lợi cao hơn cho người lao động, đặc biệt trong các ngành như xây dựng, hóa chất hoặc khai khoáng.
Số lượng người lao động tham gia BHXH cũng tác động đến tổng chi phí. Doanh nghiệp có quy mô lớn, với nhiều lao động, sẽ phải chịu tổng mức đóng BHXH cao hơn, dù tỷ lệ phần trăm không đổi. Theo Nghị định 58/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp cần quản lý chặt chẽ danh sách lao động để tránh đóng thiếu hoặc đóng thừa, đồng thời đảm bảo tuân thủ Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 về trách nhiệm đóng BHXH đúng hạn.
Các chính sách ưu đãi hoặc hỗ trợ từ Nhà nước cũng có thể ảnh hưởng đến mức đóng. Ví dụ, trong một số trường hợp đặc biệt (như dịch bệnh hoặc khó khăn kinh tế), Chính phủ có thể ban hành nghị định tạm hoãn hoặc giảm mức đóng BHXH, như Quyết định 23/2021/QĐ-TTg. Doanh nghiệp cần theo dõi các văn bản pháp luật mới để tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ, nhưng vẫn đảm bảo tuân thủ Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13.
>>> Xem thêm bài viết Phân biệt sự khác nhau giữa thẻ tạm trú và visa để có thêm thông tin nhé.
5. Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp phải đóng bao nhiêu phần trăm cho BHXH bắt buộc?
Theo Điều 32, 33, và 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, doanh nghiệp đóng 21,5% quỹ lương cho BHXH bắt buộc, bao gồm 14% quỹ hưu trí và tử tuất, 3% quỹ ốm đau và thai sản, 0,5% quỹ tai nạn lao động, 3% BHYT, và 1% BHTN. Tổng tỷ lệ đóng là 32%, với người lao động đóng 10,5%.
Mức lương nào được dùng để tính đóng BHXH?
Theo khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương làm căn cứ đóng BHXH bao gồm lương tháng, phụ cấp lương, và các khoản bổ sung trả thường xuyên. Mức tối thiểu là 2,34 triệu đồng/tháng, tối đa 46,8 triệu đồng/tháng. Chủ hộ kinh doanh được tự chọn mức lương trong giới hạn này.
Doanh nghiệp có thể đóng BHXH theo chu kỳ nào?
Theo khoản 1 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, doanh nghiệp thường đóng BHXH hàng tháng, trước ngày cuối cùng của tháng tiếp theo. Đối với ngành nông nghiệp, ngư nghiệp, hoặc hộ kinh doanh, có thể đóng theo chu kỳ 3 hoặc 6 tháng, tùy thuộc vào thỏa thuận với cơ quan BHXH.
Doanh nghiệp chậm đóng BHXH sẽ bị xử lý ra sao?
Theo khoản 3 Điều 17 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chậm đóng BHXH bị phạt 12-15% số tiền phải đóng theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, và tính lãi 0,03%/ngày. Nếu trốn đóng, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015, khoản 1 Điều 216.
Làm gì nếu doanh nghiệp không đóng đúng mức BHXH?
Người lao động có thể yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin đóng BHXH hoặc khiếu nại lên cơ quan BHXH, theo khoản 10 Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Nếu quyền lợi bị ảnh hưởng, họ có quyền khởi kiện.
Bảo hiểm xã hội doanh nghiệp à vấn đề quan trọng để đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi người lao động. Với Luật Bảo hiểm xã hội 2024, doanh nghiệp cần nắm rõ mức đóng 21,5% quỹ lương, đối tượng áp dụng, và các quy định liên quan để tránh vi phạm. Việc thực hiện đúng không chỉ giúp người lao động được hưởng đầy đủ quyền lợi mà còn nâng cao uy tín doanh nghiệp. Hãy liên hệ ACC Cần Thơ để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện đúng mức đóng bảo hiểm xã hội doanh nghiệp đóng bao nhiêu.
Để lại một bình luận